werkcafe

Lijf & Leden : Hoogtevrees

hoogtevrees vallenHoogtevrees komt heel vaak voor en is een interessante angst. Het is interessant omdat op hoogte zijn natuurlijk ook onveilig kan zijn. Het kan dus prima een reële angst zijn en dat maakt deze angst zo apart. Angst beschermt mensen in de meeste gevallen, het laat je geen domme of gevaarlijke dingen doen. Angst voor hoogte zorgt ervoor dat je voorzichtig bent op de trap, niet te dicht bij de rotsrand gaat staan en niet te ver over de reling gaat hangen.

Ongeveer 1 op de 10 mensen heeft er last van, én het manifesteert zich vaak pas na je dertigste levensjaar.

Acrofobie

Wanneer het echter buitensporige vormen aanneemt, spreekt men van Acrofobie. Een acrofobie veroorzaakt duizeligheid, angstaanvallen, paniek en benauwdheid wanneer iemand wordt blootgesteld aan hoogte. Het woord acrofobie is samengesteld uit de Griekse woorden voor ‘top/einde’ (acro) en ‘angst’ (fobos). Acrofobie heeft veel gemeen met Bathofobie, de vrees voor diepten. Beide fobieën houden verband met de vrees om te vallen. Fobieën zijn in de meeste gevallen aangeleerd of verschijnen na een zwaar trauma. Echter de fobie voor hoogte ontstaat waarschijnlijk anders.

Aangeboren

In een studie lieten wetenschappers baby’s over een glazen plaat kruipen. In de eerste test konden de kinderen de diepte eronder niet zien en kropen snel naar mamma aan de andere kant van de glasplaat. Tijdens de tweede test konden de kinderen de diepte wel zien en ze weigerden naar hun moeder te kruipen. Niet alleen mensen hebben last van de diepte, ook verschillende dieren die werden getest wilden niet over een duidelijke afgrond lopen. Voorzichtigheid bij hoogten lijkt hierdoor aangeboren.

Feel the fear and do it anyway

De onderliggende vrees bij hoogte is grofweg de angst om onderuit te gaan, te vallen, het evenwicht te verliezen, enz. In het algemeen kan worden gezegd dat hoe minder vaak je jezelf dan blootstelt aan hoogten, hoe buitensporiger het probleem op den duur kan worden.

De angst is vaak ook helemaal niet consequent: Het is mogelijk dat iemand als de dood is om op een trapje te gaan staan, maar wel zonder problemen in de skilift stapt. Sterker nog, iemand met hoogtevrees hoeft niet eens per se zelf op een hoogte te zijn. De angst treedt weliswaar, in mindere mate, maar ook op als de persoon iemand anders op een hoogte ziet. Dit heet plaatsvervangende hoogtevrees.

Optisch of Cognitief?

hoogtevrees vallenEr is een belangrijk verschil tussen zien dat je op grote hoogte staat, en weten dat je op grote hoogte staat! Wanneer je bijvoorbeeld vanaf de Euromast naar beneden kijkt en met een knoop in je maag het liefst achteruit weer terug naar beneden gaat, spreken we van optische hoogtevrees. Om deze reden kunnen blinde mensen geen last hebben van optische hoogtevrees.

Hoogtevrees kan ook gaan om een mentale weergave en dat gaat dan gepaard met angstgedachten over pijn en verwondingen. Deze cognitieve hoogtevrees wordt aangejaagd door angstige veronderstellingen – het denkbeeldige gevoel dat je in de diepte valt of springt, dat je uitglijdt, of dat de leuning die je vasthoudt het plotseling begeeft. In gedachte creëer je een rampscenario waardoor je angstig wordt. Cognitieve hoogtevrees komt in tegenstelling tot optische hoogtevrees wel voor bij blinden.

Dieptevrees

In de praktijk zal er meestal sprake zijn van een mengvorm van beide typen hoogtevrees. Een subvorm is de imaginaire dieptevrees zoals die voorkomt bij zwemmen in diep, helder water. Deze dieptevrees noemt men ook wel ‘bathofobie’. Een typisch voorbeeld van dieptevrees: De zwemmer raakt in paniek van gedachten over de diepte van het water, en vervolgens hoe het voelt om naar de bodem te zinken. En dan is er nog een vorm: Er zijn mensen die juist niet omhoog durven kijken, bijvoorbeeld naar de top van een wolkenkrabber. Eigenlijk is dit een soort omgekeerde hoogtevrees, want ook hier is sprake van in een ‘diepte’ kijken, en ook hier kan men zich instabiel, wankel, duizelig en trillerig gaan voelen.

Virtual Reality

Hoogtevrees is te behandelen. Meestal wordt psychotherapie aangeraden, soms aangevuld met medicijnen. De therapie bestaat uit een langzame gewenning, patiënten worden voorzichtig blootgesteld aan de situaties waarvoor ze bang zijn, in dit geval hoogte of diepte. Psychotherapie is meestal voldoende om de hoogtevrees tot normale proporties terug te brengen. Voorheen werd bovenstaande therapie in combinatie met blootstelling vergoed maar sinds 2014 niet meer.

‘Virtual Reality’, kan hierbij behulpzaam zijn. Het grote voordeel van virtual reality is dat veel situaties geprogrammeerd kunnen worden en het levert een enorme tijdsbesparing op. Met behulp van een 3d bril leren patiënten om (stapje voor stapje) in zowel denken als doen anders te reageren op bepaalde situaties. Deze methode ook wel VRET, Virtual Reality Exposure Therapy is inmiddels een effectieve behandelingsmethode voor een heel scala aan fobieën en angsten gebleken.

Wil jij weten of je last hebt van hoogtevrees ?  Kijk het

8 Vind ik leuk
8 Vind ik leuk leden vinden dit artikel leuk
916 keer bekeken

Reageren

Reacties

Er zijn nog geen reacties op dit bericht.